Een beeldhouwwerk verpanden bij de Berg van Barmhartigheid in Brussel

Eén enkel loket om een beeld te verpanden in België

De Berg van Barmhartigheid van de Stad Brussel profileert zich als de enige pandleeninstelling van het land, op grond van de wet van 30 april 1848. Een beeldje dat in Luik, Gent of Namen bij een andere tussenpersoon wordt achtergelaten, valt dus niet onder deze openbare regeling.

Brons, steen, metaal: de aanvaarde materialen

De officiële pagina over beeldhouwwerken noemt drie materialen: brons, steen en metaal. Het werk moet de signatuur dragen van een kunstenaar die op de kunstmarkt aanwezig is; een anoniem decoratief stuk maakt weinig kans op een aanbod.

Kunstenaarsnamen als voorbeeld vermeld

Om zijn beleid te illustreren toont de Berg van Barmhartigheid werken van Jeff Koons, Barye, Clodion, Moreau, Richard Orlinski, J. Kiti, H. Curadze en van het huis Daum. Die lijst is slechts indicatief: ze geeft het verwachte waardeniveau aan, geen gesloten catalogus.

De drempel van 2 500 € en het echtheidscertificaat

Zodra een beeldhouwwerk op meer dan 2 500 € veilingwaarde wordt geschat, is een echtheidscertificaat vereist. Ontbreekt dat, dan kan het werk in onderling akkoord in bewaring blijven in de Sint-Gisleinsstraat, zolang de schatters de echtheid en de signatuur controleren.

Hoe de schatters het geleende bedrag bepalen

De schatters gaan uit van de waarschijnlijke toewijzingsprijs op een veiling, niet van de aankoopprijs in een galerie. De lening bedraagt vervolgens 50 tot 70 % van dat bedrag, naargelang de aard van het voorwerp, met een minimum van 30 € zoals de Berg van Barmhartigheid voorziet.

Voorafschatting op afstand vóór het transport

Een brons van enkele kilo's naar de Marollen brengen vraagt wat organisatie. Een voorafschatting op basis van foto's via de pagina Online schatting, of telefonisch op 02/545 77 12, leert u of het werk de dienst interesseert voordat u het vervoert.

Zes maanden aan 6,5 %, daarna 10,5 % bij verlenging

Het oorspronkelijke contract loopt 180 dagen tegen een vaste rentevoet van 6,5 % per jaar, of 3,25 % voor de periode, met rente per veertien dagen berekend. Vanaf de eerste verlenging stijgt de rentevoet naar 10,5 %: zie de looptijd van een pandlening in België.

Dossierkosten begrensd op 60 €

Bij de ondertekening houdt de Berg van Barmhartigheid eenmalig 3,5 % van de geschatte verkoopwaarde in, met een maximum van 60 €. Voor een gewaardeerd beeld is dat plafond snel bereikt; een verlenging kost bovendien 4 € beheerskosten.

Als de lening niet wordt terugbetaald: veiling en volgrecht

Een gratis brief verwittigt de ontlener minstens 30 dagen voordat het werk in een verkoop wordt opgenomen. Bij de toewijzing geldt het volgrecht voor kunstenaars vanaf 2 000 €, tegen 4 %, met een plafond van 12 500 € per werk.

Het overschot gaat naar de eigenaar van het beeld

Na aftrek van kapitaal, rente en kosten wordt het overschot (boni) van de verkoopprijs volledig aan de inbrenger uitbetaald; een bericht volgt een maand na de verkoop. De stappen staan uitgelegd op onze pagina over de veiling van panden in België.

Beeldhouwwerken, schilderijen en andere kunstvoorwerpen

Beeldhouwwerken horen bij de familie van de kunstvoorwerpen, naast keramiek, kristal en vitrinestukken. Voor schilderijen geldt dezelfde drempel van 2 500 €: zie de pandlening op schilderijen in België voor hun eigen criteria.

Wat anders is dan bij de Franse instellingen

In Frankrijk ligt het monopolie bij de Crédits Municipaux, met een wettelijk plafond van twee derde van de schatting volgens artikel D514-8 van de Code monétaire et financier. De pandlening op beeldhouwwerken in Frankrijk volgt dus andere rentevoeten en looptijden.

Bevoegde openbare instelling

• Mont-de-Piété de la Ville de Bruxelles: Openbare leenkas die afhangt van de Stad Brussel, Sint-Gisleinsstraat 19, en zich voorstelt als de enige Belgische pandleeninstelling.

Traject van een verpand beeld in Brussel

1. Fotografeer de signatuur, de sokkel en eventuele gietersmerken en vraag daarna een voorafschatting online of telefonisch aan.
2. Verzamel het echtheidscertificaat als het werk op een veiling meer dan 2 500 € kan opbrengen, samen met de factuur of elk herkomstdocument.
3. Kom tijdens de openingsuren van de pandleningsdienst naar de Sint-Gisleinsstraat met uw identiteitsbewijs; de schatting is gratis en zonder afspraak.
4. Aanvaard of weiger het aanbod: past het u niet, dan krijgt u het beeld zonder enige kosten terug.
5. Onderteken het contract van 180 dagen en ontvang het bedrag contant of per overschrijving, na aftrek van de dossierkosten.
6. Betaal terug vóór de vervaldag om het werk terug te krijgen, of verleng op afstand door rente en kosten te betalen.

Kosten van een lening met een beeld als pand

Documenten om bij het werk voor te leggen

• Geldige identiteitskaart of paspoort die een woonplaats in de Europese Unie aantoont
• Adresbewijs als de woonplaats niet op het identiteitsdocument staat
• Echtheidscertificaat voor elk beeldhouwwerk dat op meer dan 2 500 € wordt geschat
• Aankoopfactuur of elk document dat bewijst dat u eigenaar van het werk bent
• Gelegaliseerde volmacht als u handelt namens de eigenaar

Veelgemaakte fouten met een verpand beeld

• Een reproductie in hars of een ongesigneerd afgietsel uit een oplage binnenbrengen in de hoop op een aanbod vergelijkbaar met dat voor een origineel brons van een gewaardeerde kunstenaar.
• Zonder certificaat komen met een belangrijk werk en dan merken dat het tijdens de controle in bewaring moet blijven in plaats van recht te geven op een onmiddellijke uitbetaling.
• De kostprijs berekenen op 6,5 % terwijl elke verlenging de lening naar 10,5 % per jaar laat overgaan tot de volledige terugbetaling.
• Vergeten een bankrekening op te geven: zonder rekening wordt een niet-opgeëist overschot twee jaar na de verkoop eigendom van de Berg van Barmhartigheid.
• Het beeldje toevertrouwen aan een tweedehandsopkoper die zich pandjeshuis noemt, terwijl de Berg van Barmhartigheid zich als de enige in België voorstelt.

Algemene informatie, bijgewerkt in oktober 2026, niet-contractueel: controleer de voorwaarden altijd bij de Crédit Municipal of de betrokken instelling.